csvnam
09-10-2014, 08:14 PM
Khách sạn cửa lò (http://cualo.net.vn/khach-san-trung-tam-cua-lo-gan-bien-gia-re.html) giới thiệu vùng du lịch mới :
Ở miền Trung và cao nguyên miền tôi , tuyệt đại đa số danh thiếp vườn quốc gia đều cát cứ giữa đại nghìn , nhưng vườn Núi Chúa ở Ninh Thuận là quần thể nằm nắm ngang biển - núi. Vườn có diện tích rộng 30.000ha , trong đó trên đất liền 22.500ha và biển là 7.500ha. Khu Núi Chúa nổi đánh giá là miền khô hạn ở nhiều Hầu Á. Tại đây nổi danh thiếp nhà khoa học Đức chứng minh rằng tính chất khí hậu không khác gì Châu Phi hay những miền bán hoang mạc hay gặp ở Bắc Ban Nha , Bồ Đào Nha và Algeria. Tuy nhiên dưới đáy biển của vườn là rừng mã não nguyên vẹn và độc đáo tới mức mộng hồn.
ví như Ninh Thuận nổi xếp là nơi khô hạn và nắng nóng nhất lửa thời vườn quốc gia Núi Chúa là miền Khô khan khô nhất ở tỉnh này. Dải Trời quanh năm gần như chỉ có nắng gió , rất ít ngày mưa. Do vậy khách lạ tới đây hay ví von rằng: Phan Rang có tức thị "gió như giáng và nắng như rang". Vào nửa ngày 8 , từ thị trấn Khánh Hải chúng ta phóng xe máy đi Núi Chúa trong cơn hạn Bà Chằn , nóng muốn rám lưỡi mặt.
Con đường của nắng
Rời láng Nại , Tri Mộc , chúng ta chạy hàng theo tỉnh lộ 702 từ Tri Hải đi Vĩnh Hy , Bình Tiên tới Cam Ranh. Con đường mới mở , tráng nhựa phẳng lì hàng theo bờ biển Cần phải gió ùa vào mặt như muốn ghì tay lái. Dọc hai xã Tuy Hải và Nhơn Hải là phái đồng muối mang tên Đầm Vua , nơi đây có 2 ụ muối , mỗi ụ cao tới 10m dài cả trăm mét bao phủ bạt bí mật nằm dưới cơn hạn. Lúc ấy là 11 bây giờ trưa , phái đồng nằm dưới chân núi vắng bóng người , chỉ đương những cơn gió mặn chát cộng thêm cái nắng như rang muốn sởn người. Mặc dù chỉ trúc bờ vài chục mét , gió từ biển nhiều thổi vào rầm rập cũng không xua nổi cái nóng bất kham. Ven đường danh thiếp khu dân cư từ Tuy Hải , Nhơn Hải , Vĩnh Hải cứ vài bóng vũ khí Đã có người bán vé số , gia tộc kê chiếc bàn con đặt vài chục tờ , đội nón , ngồi dòm ra đường một cách mất hết sự sống như pho tượng. Khác những nơi tôi thoả tới , người bán vé số hay mang chiếc túi trước ngực , gặp khách chìa xấp vé số thẳng thắn vào mặt mời chào gấp gấp và nếu không bán nổi , gia tộc nhâm nhẩm chửi cút bằng những câu ác độc. Trong vai người đi mua “niềm hy vọng” tại bóng cây xanh , tôi phát hiện gia tộc là những con người hiền lành nhẫn nại. Tôi hỏi một người nữ giới ngồi dưới vũ khí keo “Chị bán vài tấm vé số như thế nào sao đủ ăn!”. “Giờ biết làm chi chú! Muối chưa bán nổi , hành tỏi nắng quá bị rụi rồi , lùng nổi đồng nào mừng đồng đó chú ơi!”. Chị đáp lại mà không dòm mặt người hỏi.
http://cualo.net.vn/portals/Cualo_net_vn/images/khach-san-tuan-anh-1%20(1).JPG
Đoạn đường hàng theo tuyến Vĩnh Hải đương thi công , thật ra là đương thay thế những khúc cua tay áo hay đường vòng. Âm vang tiếng máy khoan sứ , chạm sứ kinh động một không gian yên lặng , ở từ xa thoả dận ra đám làm khó chịu hay gặp khó khăn mù chập chờn ở lưng chừng hẻm núi. Chúng ta ngưng xe ngồi phệt trên đường hỏi chuyện , nổi danh thiếp kỹ sư và công nhân mặt đương lấm lem đất đai biếu biết “Con đường nào ra tới quốc lộ I tận thành thị Cam Ranh dài tới 60km. Tất thảy thoả hoàn tất , chỉ riêng xong xuôi 5km nào là phần sau cuối , rắn chắc cũng vài ngày nữa mới xong”. Đứng trên dốc sứ dựng tại đây dòm xuống biển trúc 400m , tôi bất thần dận ra Bài xích sống của biển và rừng. Dưới chân dốc , 7 ngôi nhà xây cù mặt ra biển có xe máy và hàng dừa xanh , đương trên dốc vài ngôi nhà xuềnh xoàng nằm trong vườn điều động với bọn gà núi. Dọc đường gà chạy sòng sọc kêu be be , vài con nằm lăn ra vệ đường mở mắt trừng trừng nhưng lát có tiếng động của người hay xe chúng mở dậy chạy vô rừng rất lẹ. Núi ở Vĩnh Hải núi nhấp nhô vũ khí rừng mang hình dạng bonsai xòe ra trên đồi sứ , điều động đáng để ý là tại đây không khí khô cứng lại gió thổi vèo vèo rát bỏng , nhưng khu rừng lùn nào vẫn xanh tươi. Ở trên đỉnh đồi thấp , đồi cao hàng chục con gà cố kỉnh trèo lên đỉnh dòm đi đại dương , xinh xắn như giành vẽ. Hình ảnh của gà , núi , biển biếu chộ dáng dấp hoang vu của một vùng đất hiền lành và thơ mộng của núi sông mình. Trong tâm thức tôi vẫn thú nhận ngắm nghía bọn gà núi cù đầu ra biển be be gọi bọn hơn là những tòa nhà chọc trời. Sinh thái phải mang dáng dấp tự nhiên , chứ không phải dành biếu con người có tiền có quyền đổ bộ tới bờ biển chặt đứt từng khúc , gọi là đầu tư rồi xây dựng đường bê tông với ánh đèn , bể bơi , nhà hàng… biểu rằng đây là sinh thái.
Tỉnh lộ 702 dài đến nỗi chạy hàng theo bao nhiêu vách núi mép biển hoặc ra tận bờ cát gió thổi như giáng ngấm vào lưỡi thịt. Trên con đường nào , tầm mắt của người đình huỳnh phóng tận đỉnh núi , quét ra biển xanh xa tắp ngoài khơi. Hình ảnh và không gian mép đường chẳng những tình: tình ý mà đương nhuộm hẹp chất thơ. Được đi , ngắm nghía , dòm Trời và người hay đất nước gấm vóc mới chộ quê tôi xinh xắn , lửa tôi nổi tự nhiên ưu đãi. Cái Ấy là thế hệ bây chừ và con cháu mai hậu có giữ nổi vong hồn di sản của ông cha đặt Đã hay bởi đại cuộc mang biếu mướn 70 năm không lùng soát đặt rồi sau thời gian ấy đương Đã là một thành thị hay miền miền xa lạ. Nơi vùng đất biếu mướn ấy người nghèo không có cửa đặt vào thời Yàng ơi đương gì là quê tía Trời tổ. Con người không có ký ức , không có kỷ niệm với nơi tôi ở thời tình yêu dành biếu y chỉ là một hình bóng tẻ nhòa.
Tôi thoả từng cố ý định lùng đi Núi Chúa từ một cuộc tao phùng vô tình. Chuyện bắt đầu từ một cựu binh Mỹ trúc đây 9 năm tại một quán cà phê mép hầu hạ Xuân Hương , ráng sức Đà Lạt. Lúc ấy , tôi tình cờ gặp một người Mỹ có tuổi mất chân trái ngồi đơn thân dòm ra thòng người một trở cách vọng. Tôi đoán , rắn chắc là vị lữ khách có tâm trạng , Cần phải chủ động mang ly cà phê tới làm quen với hy vọng có thể sưởi ấm con người viễn xứ. Gặp nổi người nói đồng ngôn ngữ , đồng mẫu số chung ông mừng lắm rồi tự giới thiệu tên tôi là Dan , cựu thượng sĩ của lữ đoàn thủy quân lục chiến Hoa Kỳ thoả từng đóng đàn 6 ngày tại Núi Chúa vào năm 69 của thế kỷ trước. Ông Dan chạm tay vào chân khuyết biểu rằng ông thoả đặt Đã một phần thân hình tôi tại Núi Chúa bởi trúng mìn của ViSi ( Việt Cộng ). Lần sang Việt Hầu nào ông muốn đi Đã trận mạc xưa đặt nhá một thời trai trẻ. Dan nhờ tôi dẫn đường tới Núi Chúa nhưng tôi từ chối bởi không biết địa danh nào ở đâu , mà thật ra cũng chưa tin nổi một người mới quen vài phút. Ông Dan ngồi khóc , những giọt nước mắt của người lính chiến đấu già lăn tròn trên u khiến tôi không khỏi chạnh lòng. Chiến giành không phải trò đùa , phía sau cuộc chiến đương một thứ khác dai dẳng hơn là tình người , tuổi trẻ và đỗi đau mất mát…
Lâu rồi tôi không gặp Đã ông Dan , nhưng mỗi lần gặp hoặc đi phiên dịch biếu danh thiếp cựu binh Mỹ tôi Đã nhá đi Núi Chúa , nhá giọt nước mắt của một người lính già trong vô vọng rồi nhá những thương binh lửa tôi của hai phía. Suy cho cùng , sau cuộc chiến tranh , dân chúng là người bị thiệt và đỗi đau lớn nhất thuộc làu đi những người bầm một thời mang nặng sinh đau với niềm hy vọng đi khúc dạ dày của mình.
12 bây giờ trưa chủ nhật , chúng ta tới đại bản doanh vườn quốc gia Núi Chúa tại thôn Thái An , xã Vĩnh Hải , Ninh Hải , ninh Thuận. Đó là một tòa nhà khá đương đại cù mặt ra hướng nhiều trúc biển chừng 200m. Thật không may biếu chúng ta không sai vào ngày y Cần phải văn phòng khách sạn cửa lò (http://cualo.net.vn/khach-san-trung-tam-cua-lo-gan-bien-gia-re.html) trống hoe , chỉ có hai bằng hữu kiểm lâm dân tộc Chăm là Đào dũng cảm , Đạt nhiều Đoàn Trẻ. Tuy nhiên vẫn còn gặp dịp tốt là gặp nổi Thạc sĩ Trương Thanh Trịnh , 36 tuổi , người Chăm là Phó phòng khoa học và giao thiệp quốc tế đồng với danh thiếp nhà sâu bọ học người Bỉ , Đức đương ở Đã vườn đặt Học hỏi loài tía mới phạt hiện.
[Joachim Bresseel , nhà sâu bọ học người Bỉ mang biếu tôi 5 con tía quê ( tiếng Anh là Stid ) đương ngo ngoe trong hộp lỡ buộc nổi trên đỉnh Núi Chúa đêm qua. Joacchim nói với tôi một cách sung mãn: “Ông đây! loại Stid nào hiện diện trên địa cầu nào từ năm 1876 , sau thời gian ấy bị tuyệt chủng tới nay Đã Lộ rõ ra tại khu bán hoang mạc nào đó là một điều động lạ. Mấy năm nay chúng ta đi hết danh thiếp vườn quốc gia Châu Á , đêm qua gặp chúng tại đây. Loại nào hay sống đi đêm trên đỉnh núi , phải vất vả lắm mới lùng thấy. Joachim gấp một con ra dứ dứ trước mặt tôi và cười rất thoả nguyện đi công việc của mình. Tôi không phải là người Học hỏi sâu bọ Cần phải dòm loại tía nào cũng như nhau , thậm chí không mấy hứng thú nhưng dòm vẻ mặt của gia tộc tôi phải vỗ tay đôm đốp chúc mừng , bởi đó là công sức mồ hôi và những đêm thức Cây ra hoa mùa hè tận trên đỉnh núi cao , chỉ có những người tình nghề mới lặn lội như thế. Joachim chuyện trò phím với tôi bằng tiếng Pháp nhầm tiếng Anh nhưng lát gặp lũ Học hỏi mẫu chuyển sang tiếng Đức và tiếng Hà Lan. Tất thảy 4 ngôn ngữ mẫu ta đều sử dụng thông tỏ như nhau đánh tôi thực sự trân trọng. “Ở Bỉ giới trí thức thông tỏ 3 ngôn ngữ chính của thế giới Anh-Pháp-Đức , đương thường dân thời sao?” , tôi hỏi. “Trời! chúng ta là cộng đồng Châu Âu , nếu không biết 3 ngôn ngữ nào sẽ trở thành rào cản. Văn hóa Châu Âu là của chung , Cần phải phần lớn đều như thế!” , Joachim rũ vai tôi một cách thân mật như ngầm như cọp đó là chuyện nhỏ…
Thạc sĩ Trịnh bận việc phải đi Phan Rang đồng với lũ Học hỏi bò sát. Trước lát lên xe , Trịnh biểu chúng ta ghé thăm hang rái , làng Raglay nhờ gia tộc dẫn trèo núi sau thời gian ấy Cần phải đi Vĩnh Hy và Bình Tiên. Nếu không đi hết khu vực nào như chưa biết gì đi khu bán hoang mạc của Việt Nam.
chúng ta rời tổng hành dinh trong luyến tiếc. Cũng may gặp nổi một lũ dân “phượt” , trên vai lích kích máy ảnh. Họ thoả tới đây Hai ba lần , nổi kỹ sư Phạm Văn Xiêm , Trưởng phòng bảo tàng vườn quốc gia Núi Chúa hướng dẫn , Cần phải có vẻ khá thông tỏ lối đi lửa bước.
trưởng đoàn của lũ thanh niên nào là một “Ta tía lô” có “số má” ở Việt Hầu từng 3 lần trèo đỉnh Fansipan. Anh tên là Nguyễn Hùng Sơn 30 tuổi , da đen đen , đầu quấn khăn rằng với thân hình lực lưỡng như hùng bi bầm vĩ đại. Sơn biếu biết lên đỉnh núi Chúa đương khổ hơn trèo đỉnh nhà nhiều Dương ở ngoài Bắc , bởi đường lên núi Chúa không dốc đứng hiểm trở như Fansipan , nhưng Đã dài và loanh quanh qua hết đỉnh núi nào sang đỉnh núi khác với cái nắng như nung , vũ khí rừng cũng sắt se , Hóa hợp vật hữu cơ nhỏ xíu , gai nhọn tua tủa , chạm vào chiếc lá cũng chộ nhói. Nhưng cũng nhờ thế mà mỗi cây xanh trên sứ tự biến hình theo kiểu bonsai với hình thù xinh xắn mắt.
chúng ta khởi hành từ thôn Đá Hang thuộc làu làng Raglay , càng lên cao , cây cối xanh hơn và dòm biển rõ hơn. Cứ qua một rừng cỏ gianh , Đã chộ một đỉnh núi mới thẳng thắn trước mặt. Hùng Sơn nói chơi rằng đặt chinh phục đỉnh núi Chúa cao 1.040m , phải vượt qua 6 đỉnh núi khác là núi Chúa lọc , Chúa cháu , Chúa mẫu , Chúa mẫu , Chúa chồng , ráng sức Chúa vợ. Biết chúng ta là người viết và có tuổi , nên hai cô gái trong đoàn hay đi phía rìa khích lệ bởi sợ bỏ cuộc. Một cô nói: “Không ở đâu lạ như Núi Chúa chú ạ! Nơi đây quy tụ cả tía hệ sinh thái: rừng khô hạn , rừng xanh và hệ sinh thái rạn mã não. Ngoài những rạn mã não nổi đánh giá là xinh xắn và đa dạng nhất Việt Hầu , đương có bãi Thịt là nơi rùa lên đẻ. Do khí hậu nóng và khô Cần phải ở chừng cao dưới 600m là rừng bán hoang mạc với những loài cây bụi , lá cằn cọc hẹp gai , nhưng từ 600m trở lên là rừng xanh với thảm thương động cây cỏ phong phú , và từ 800m trở lên là Lộ rõ ra nhiều loại vũ khí lá kim , như vũ khí hoàng đàn trả , vũ khí kim giao , mảnh tùng , ráng sức thông tre. Chúng cháu đi nhiều nơi chưa chộ ở đâu lạ như thế!”.
Trèo núi nổi hơn 1 bây giờ đồng hồ , cảm chộ chẳng thể tiếp nổi nữa Cần phải chúng ta ra hiệu Đối với người trên ngưng Đã , bởi thật ra chúng ta chưa Dự bị tâm lý và thực phẩm mang theo. Nên đành vẫy tay chào tạm biệt mang theo đỗi màng của người kém cuộc.
3h chiều , chúng ta cù đi làng dân tộc Raglay nằm trong vùng đệm của vườn quốc gia , ngồi dưới bóng câu điều động uống lửa mía và nhai sắn tôm sống cầm hơi và cũng đặt thăm hỏi cuộc sống của bà con. Một người dân xứ sở , tên là Lê Thành tựu ngồi đồng bàn lửa mía nói với chúng ta bằng giọng màng màng “ Bà con Raglay ở đây thoả bao đời , sống dựa vào rừng như làm ruộng , làm rẫy , lấy đại tràng , lấy sáp và danh thiếp loại lâm sản. Phụ nữ và trẻ em chặt củi bán. Người nam hay sống bằng nghề đốt than tại 8 thôn như: Cầu Gãy , Đá Hang , Kiền Kiền , Ấn Đạt , Suối Đá , Suối Giếng , Xóm Bằng , ráng sức Xóm Đèn. Riêng thôn Đá Hang nổi hưởng chính sách từ tiêu chuẩn 134 , có nhà xây kiên cố. Nhưng tuyệt đại đa số đóng cửa , đặt vào rừng lùng sống. Ở nhà chỉ có nữ giới nuôi con bé và trẻ em. Chị Lâm Thị Vui , dân tộc Raglay , người bán nước mía nhá chuyện cũng tham gia: “Bà con lũ tôi ra đời ở rừng , lớn lên từ rừng mà không vào rừng tìm cách sinh sống thời biết làm chi bây giờ...”.
Tám Công là người từng trải , kiến thức rộng , mẫu có vườn tại vịnh Vĩnh Hy , hàng ngày tương hỗ đường núi Chúa Cần phải khá rành. Anh kể: Dạo năm 2005 , một chuyên gia người Đức thuộc làu Quỹ canh gác động vật hoang dại ( WWF ) xách máy móc thiết bị tới đo mực độ khô hạn ở Vườn Núi Chúa. Ông ta đo tới , đo lùi hằng bây giờ , không chộ đồng hồ đo cựa quậy , ông thiết nghĩ máy hư , mở ra sửa. Nhưng thực tế máy không hư , nguyên do chỉ bởi vùng đất nào quá khô tới mức máy chẳng thể lập trình được. Sau thời gian ấy vị chuyên gia đánh dấu vào mấy ý với cảnh trần vũ khí cóc rừng đặt năm sau trở lại. Còn ở làng chài Thái An , có một người con trai nổi danh sát rùa , tên là Mười Nuôi. Ông Mười không nhá tôi thoả lật lưng bao nhiêu rùa biển , chỉ biết rằng hơn 75 tuổi đời , 60 năm măm thịt rùa , dân ở đây gọi rùa biển là đú. Do thành tích “quá hớp” nên người làng ở đây không mấy ai đương nhá cái tên Mười Nuôi của ông , mà gia tộc chỉ gọi ông là Mười Đú. Thế nhưng , Đến kì hạn tuổi già , từ biệt nghề sóng lửa , ông hay sống trong cảm giác tội lệ trước biển đời. Người con trai chăm măm rùa năm xưa , bây giờ Đã tự nguyện hộ sản biếu rùa. Ngày ngày , ông theo vết chân rùa nối đuôi nhau lên bãi , lùng tổ trứng của chúng , khoanh miền , canh gác biếu trứng nở. Có lát rùa sinh trên sát mép lửa , ông sợ lửa tang lên , tổ trứng sẽ bị hư , ông lọ mọ dời tổ lên nơi cao hơn. Đến lát rùa nở , ông Đã lùng trúc đưa chúng ra biển. Một đôi người trong làng chộ ông vất vả hộ sản biếu rùa , gia tộc cũng tự nguyện theo ông. Đến năm 2003 , lát WWF nhiều Dương tài trợ đề án bảo tàng rùa biển , Vườn Núi Chúa xây được mỗi cái là trạm nho nhỏ , lợp tôn nóng như “lò bánh mì” , nhưng cái trạm hẻo lánh nào thoả trở thành nơi đi đi của ông đến tận 4 năm qua.
Trên lối đi đi hướng Bình Tiên , gặp 2 thanh niên chở than ra khỏi rừng bằng xe máy “đa quốc gia” chạy trái lại Vĩnh Hy. Chúng ta tăng tốc đuổi theo quân địch , tới lát tiếp cận , một chú cù sang nói như hét “ Đừng như cọp kiểm lâm nha! Tụi tôi dân chở than mướn tìm cách sinh sống nổi 50 nghìn một chuyến , lũ nào ngán mấy ổng Cần phải chờ trưa chủ nhật mới đi mà!”. “Thế một lò than ra lùng nổi bao nhiêu tiền” , tôi hỏi muốn át tiếng động cơ của hai xe máy đồng lúc. “Hỏi mấy thằng cha đốt than chứ! Tụi y đương nấp dưới suối , nhưng tha y đi , y nghèo khó lắm , thằng nào cũng ốm nhách , đen lánh hà!”. Chúng ta giảm ga đặt cù đầu xe đương nhá hai mẫu thồ than chào tạm biệt bằng hai tiếng “Bái bai!”. Người trẻ ở rừng vẫn mang trái tim nhân văn hơn ở phố.
Vịnh Vĩnh Hy và bãi biển Bình Tiên xinh xắn tới mức mê li. Vĩnh Hy nổi hai dãy núi sứ chở che ở giữa là hầu hạ lửa biển ra vào , hàng ngày có vài trăm thuyền cá neo đậu đủ sắc màu. Biển Bình Tiên xinh xắn như giành vẽ , danh thiếp viên cù lao xanh ngạt ngào bóng dừa. Nghe Tám Thạnh nói miền Bình Tiên trên đất liền là của Ninh Thuận đương dưới biển là của Khánh Hòa.
Trên đường ra Mỹ Thạnh , ghé quán cà phê , nhá những thổ nhân bàn tán với nhau đề án khu du lịch Bình Tiên có quy mô 195 ha với tổng đầu tư 550 tỷ đồng , trong đó có 30 ha Trời rừng phòng hộ thuộc làu vườn Núi Chúa. Tập đoàn khách sạn Aman chính thức khai trương khu nghỉ dưỡng mang tên Amanoi resort có 36 villa , tọa lạc trên đồi Vĩnh Hy. Đây là một gắng gổ của lửa tôi vươn lên ngành Công lao không khói mang Đã ích lợi quốc gia. Nhưng trong tâm thức , tôi cứ nhá tới Jeff Rutherford , giảng viên đi môi trường của đại học Thái Lan. Lần gặp tôi ở hầu hạ Tuyền Lâm , Đà Lạt , Jeff lầu bầu “Nơi nào cũng muốn Du lich cua lo (http://cualo.net.vn/khach-san-trung-tam-cua-lo-gan-bien-gia-re.html) kèm cặp theo sinh thái. Sinh thái cái đỗi gì mà nơi nào cũng ùa bê tông , đường nhựa thẳng thắn tấp , điện đuốc sáng trưng , nhà cao cửa rộng kèm cặp theo bể bơi bự chát mà gọi là sinh thái!”
Ở miền Trung và cao nguyên miền tôi , tuyệt đại đa số danh thiếp vườn quốc gia đều cát cứ giữa đại nghìn , nhưng vườn Núi Chúa ở Ninh Thuận là quần thể nằm nắm ngang biển - núi. Vườn có diện tích rộng 30.000ha , trong đó trên đất liền 22.500ha và biển là 7.500ha. Khu Núi Chúa nổi đánh giá là miền khô hạn ở nhiều Hầu Á. Tại đây nổi danh thiếp nhà khoa học Đức chứng minh rằng tính chất khí hậu không khác gì Châu Phi hay những miền bán hoang mạc hay gặp ở Bắc Ban Nha , Bồ Đào Nha và Algeria. Tuy nhiên dưới đáy biển của vườn là rừng mã não nguyên vẹn và độc đáo tới mức mộng hồn.
ví như Ninh Thuận nổi xếp là nơi khô hạn và nắng nóng nhất lửa thời vườn quốc gia Núi Chúa là miền Khô khan khô nhất ở tỉnh này. Dải Trời quanh năm gần như chỉ có nắng gió , rất ít ngày mưa. Do vậy khách lạ tới đây hay ví von rằng: Phan Rang có tức thị "gió như giáng và nắng như rang". Vào nửa ngày 8 , từ thị trấn Khánh Hải chúng ta phóng xe máy đi Núi Chúa trong cơn hạn Bà Chằn , nóng muốn rám lưỡi mặt.
Con đường của nắng
Rời láng Nại , Tri Mộc , chúng ta chạy hàng theo tỉnh lộ 702 từ Tri Hải đi Vĩnh Hy , Bình Tiên tới Cam Ranh. Con đường mới mở , tráng nhựa phẳng lì hàng theo bờ biển Cần phải gió ùa vào mặt như muốn ghì tay lái. Dọc hai xã Tuy Hải và Nhơn Hải là phái đồng muối mang tên Đầm Vua , nơi đây có 2 ụ muối , mỗi ụ cao tới 10m dài cả trăm mét bao phủ bạt bí mật nằm dưới cơn hạn. Lúc ấy là 11 bây giờ trưa , phái đồng nằm dưới chân núi vắng bóng người , chỉ đương những cơn gió mặn chát cộng thêm cái nắng như rang muốn sởn người. Mặc dù chỉ trúc bờ vài chục mét , gió từ biển nhiều thổi vào rầm rập cũng không xua nổi cái nóng bất kham. Ven đường danh thiếp khu dân cư từ Tuy Hải , Nhơn Hải , Vĩnh Hải cứ vài bóng vũ khí Đã có người bán vé số , gia tộc kê chiếc bàn con đặt vài chục tờ , đội nón , ngồi dòm ra đường một cách mất hết sự sống như pho tượng. Khác những nơi tôi thoả tới , người bán vé số hay mang chiếc túi trước ngực , gặp khách chìa xấp vé số thẳng thắn vào mặt mời chào gấp gấp và nếu không bán nổi , gia tộc nhâm nhẩm chửi cút bằng những câu ác độc. Trong vai người đi mua “niềm hy vọng” tại bóng cây xanh , tôi phát hiện gia tộc là những con người hiền lành nhẫn nại. Tôi hỏi một người nữ giới ngồi dưới vũ khí keo “Chị bán vài tấm vé số như thế nào sao đủ ăn!”. “Giờ biết làm chi chú! Muối chưa bán nổi , hành tỏi nắng quá bị rụi rồi , lùng nổi đồng nào mừng đồng đó chú ơi!”. Chị đáp lại mà không dòm mặt người hỏi.
http://cualo.net.vn/portals/Cualo_net_vn/images/khach-san-tuan-anh-1%20(1).JPG
Đoạn đường hàng theo tuyến Vĩnh Hải đương thi công , thật ra là đương thay thế những khúc cua tay áo hay đường vòng. Âm vang tiếng máy khoan sứ , chạm sứ kinh động một không gian yên lặng , ở từ xa thoả dận ra đám làm khó chịu hay gặp khó khăn mù chập chờn ở lưng chừng hẻm núi. Chúng ta ngưng xe ngồi phệt trên đường hỏi chuyện , nổi danh thiếp kỹ sư và công nhân mặt đương lấm lem đất đai biếu biết “Con đường nào ra tới quốc lộ I tận thành thị Cam Ranh dài tới 60km. Tất thảy thoả hoàn tất , chỉ riêng xong xuôi 5km nào là phần sau cuối , rắn chắc cũng vài ngày nữa mới xong”. Đứng trên dốc sứ dựng tại đây dòm xuống biển trúc 400m , tôi bất thần dận ra Bài xích sống của biển và rừng. Dưới chân dốc , 7 ngôi nhà xây cù mặt ra biển có xe máy và hàng dừa xanh , đương trên dốc vài ngôi nhà xuềnh xoàng nằm trong vườn điều động với bọn gà núi. Dọc đường gà chạy sòng sọc kêu be be , vài con nằm lăn ra vệ đường mở mắt trừng trừng nhưng lát có tiếng động của người hay xe chúng mở dậy chạy vô rừng rất lẹ. Núi ở Vĩnh Hải núi nhấp nhô vũ khí rừng mang hình dạng bonsai xòe ra trên đồi sứ , điều động đáng để ý là tại đây không khí khô cứng lại gió thổi vèo vèo rát bỏng , nhưng khu rừng lùn nào vẫn xanh tươi. Ở trên đỉnh đồi thấp , đồi cao hàng chục con gà cố kỉnh trèo lên đỉnh dòm đi đại dương , xinh xắn như giành vẽ. Hình ảnh của gà , núi , biển biếu chộ dáng dấp hoang vu của một vùng đất hiền lành và thơ mộng của núi sông mình. Trong tâm thức tôi vẫn thú nhận ngắm nghía bọn gà núi cù đầu ra biển be be gọi bọn hơn là những tòa nhà chọc trời. Sinh thái phải mang dáng dấp tự nhiên , chứ không phải dành biếu con người có tiền có quyền đổ bộ tới bờ biển chặt đứt từng khúc , gọi là đầu tư rồi xây dựng đường bê tông với ánh đèn , bể bơi , nhà hàng… biểu rằng đây là sinh thái.
Tỉnh lộ 702 dài đến nỗi chạy hàng theo bao nhiêu vách núi mép biển hoặc ra tận bờ cát gió thổi như giáng ngấm vào lưỡi thịt. Trên con đường nào , tầm mắt của người đình huỳnh phóng tận đỉnh núi , quét ra biển xanh xa tắp ngoài khơi. Hình ảnh và không gian mép đường chẳng những tình: tình ý mà đương nhuộm hẹp chất thơ. Được đi , ngắm nghía , dòm Trời và người hay đất nước gấm vóc mới chộ quê tôi xinh xắn , lửa tôi nổi tự nhiên ưu đãi. Cái Ấy là thế hệ bây chừ và con cháu mai hậu có giữ nổi vong hồn di sản của ông cha đặt Đã hay bởi đại cuộc mang biếu mướn 70 năm không lùng soát đặt rồi sau thời gian ấy đương Đã là một thành thị hay miền miền xa lạ. Nơi vùng đất biếu mướn ấy người nghèo không có cửa đặt vào thời Yàng ơi đương gì là quê tía Trời tổ. Con người không có ký ức , không có kỷ niệm với nơi tôi ở thời tình yêu dành biếu y chỉ là một hình bóng tẻ nhòa.
Tôi thoả từng cố ý định lùng đi Núi Chúa từ một cuộc tao phùng vô tình. Chuyện bắt đầu từ một cựu binh Mỹ trúc đây 9 năm tại một quán cà phê mép hầu hạ Xuân Hương , ráng sức Đà Lạt. Lúc ấy , tôi tình cờ gặp một người Mỹ có tuổi mất chân trái ngồi đơn thân dòm ra thòng người một trở cách vọng. Tôi đoán , rắn chắc là vị lữ khách có tâm trạng , Cần phải chủ động mang ly cà phê tới làm quen với hy vọng có thể sưởi ấm con người viễn xứ. Gặp nổi người nói đồng ngôn ngữ , đồng mẫu số chung ông mừng lắm rồi tự giới thiệu tên tôi là Dan , cựu thượng sĩ của lữ đoàn thủy quân lục chiến Hoa Kỳ thoả từng đóng đàn 6 ngày tại Núi Chúa vào năm 69 của thế kỷ trước. Ông Dan chạm tay vào chân khuyết biểu rằng ông thoả đặt Đã một phần thân hình tôi tại Núi Chúa bởi trúng mìn của ViSi ( Việt Cộng ). Lần sang Việt Hầu nào ông muốn đi Đã trận mạc xưa đặt nhá một thời trai trẻ. Dan nhờ tôi dẫn đường tới Núi Chúa nhưng tôi từ chối bởi không biết địa danh nào ở đâu , mà thật ra cũng chưa tin nổi một người mới quen vài phút. Ông Dan ngồi khóc , những giọt nước mắt của người lính chiến đấu già lăn tròn trên u khiến tôi không khỏi chạnh lòng. Chiến giành không phải trò đùa , phía sau cuộc chiến đương một thứ khác dai dẳng hơn là tình người , tuổi trẻ và đỗi đau mất mát…
Lâu rồi tôi không gặp Đã ông Dan , nhưng mỗi lần gặp hoặc đi phiên dịch biếu danh thiếp cựu binh Mỹ tôi Đã nhá đi Núi Chúa , nhá giọt nước mắt của một người lính già trong vô vọng rồi nhá những thương binh lửa tôi của hai phía. Suy cho cùng , sau cuộc chiến tranh , dân chúng là người bị thiệt và đỗi đau lớn nhất thuộc làu đi những người bầm một thời mang nặng sinh đau với niềm hy vọng đi khúc dạ dày của mình.
12 bây giờ trưa chủ nhật , chúng ta tới đại bản doanh vườn quốc gia Núi Chúa tại thôn Thái An , xã Vĩnh Hải , Ninh Hải , ninh Thuận. Đó là một tòa nhà khá đương đại cù mặt ra hướng nhiều trúc biển chừng 200m. Thật không may biếu chúng ta không sai vào ngày y Cần phải văn phòng khách sạn cửa lò (http://cualo.net.vn/khach-san-trung-tam-cua-lo-gan-bien-gia-re.html) trống hoe , chỉ có hai bằng hữu kiểm lâm dân tộc Chăm là Đào dũng cảm , Đạt nhiều Đoàn Trẻ. Tuy nhiên vẫn còn gặp dịp tốt là gặp nổi Thạc sĩ Trương Thanh Trịnh , 36 tuổi , người Chăm là Phó phòng khoa học và giao thiệp quốc tế đồng với danh thiếp nhà sâu bọ học người Bỉ , Đức đương ở Đã vườn đặt Học hỏi loài tía mới phạt hiện.
[Joachim Bresseel , nhà sâu bọ học người Bỉ mang biếu tôi 5 con tía quê ( tiếng Anh là Stid ) đương ngo ngoe trong hộp lỡ buộc nổi trên đỉnh Núi Chúa đêm qua. Joacchim nói với tôi một cách sung mãn: “Ông đây! loại Stid nào hiện diện trên địa cầu nào từ năm 1876 , sau thời gian ấy bị tuyệt chủng tới nay Đã Lộ rõ ra tại khu bán hoang mạc nào đó là một điều động lạ. Mấy năm nay chúng ta đi hết danh thiếp vườn quốc gia Châu Á , đêm qua gặp chúng tại đây. Loại nào hay sống đi đêm trên đỉnh núi , phải vất vả lắm mới lùng thấy. Joachim gấp một con ra dứ dứ trước mặt tôi và cười rất thoả nguyện đi công việc của mình. Tôi không phải là người Học hỏi sâu bọ Cần phải dòm loại tía nào cũng như nhau , thậm chí không mấy hứng thú nhưng dòm vẻ mặt của gia tộc tôi phải vỗ tay đôm đốp chúc mừng , bởi đó là công sức mồ hôi và những đêm thức Cây ra hoa mùa hè tận trên đỉnh núi cao , chỉ có những người tình nghề mới lặn lội như thế. Joachim chuyện trò phím với tôi bằng tiếng Pháp nhầm tiếng Anh nhưng lát gặp lũ Học hỏi mẫu chuyển sang tiếng Đức và tiếng Hà Lan. Tất thảy 4 ngôn ngữ mẫu ta đều sử dụng thông tỏ như nhau đánh tôi thực sự trân trọng. “Ở Bỉ giới trí thức thông tỏ 3 ngôn ngữ chính của thế giới Anh-Pháp-Đức , đương thường dân thời sao?” , tôi hỏi. “Trời! chúng ta là cộng đồng Châu Âu , nếu không biết 3 ngôn ngữ nào sẽ trở thành rào cản. Văn hóa Châu Âu là của chung , Cần phải phần lớn đều như thế!” , Joachim rũ vai tôi một cách thân mật như ngầm như cọp đó là chuyện nhỏ…
Thạc sĩ Trịnh bận việc phải đi Phan Rang đồng với lũ Học hỏi bò sát. Trước lát lên xe , Trịnh biểu chúng ta ghé thăm hang rái , làng Raglay nhờ gia tộc dẫn trèo núi sau thời gian ấy Cần phải đi Vĩnh Hy và Bình Tiên. Nếu không đi hết khu vực nào như chưa biết gì đi khu bán hoang mạc của Việt Nam.
chúng ta rời tổng hành dinh trong luyến tiếc. Cũng may gặp nổi một lũ dân “phượt” , trên vai lích kích máy ảnh. Họ thoả tới đây Hai ba lần , nổi kỹ sư Phạm Văn Xiêm , Trưởng phòng bảo tàng vườn quốc gia Núi Chúa hướng dẫn , Cần phải có vẻ khá thông tỏ lối đi lửa bước.
trưởng đoàn của lũ thanh niên nào là một “Ta tía lô” có “số má” ở Việt Hầu từng 3 lần trèo đỉnh Fansipan. Anh tên là Nguyễn Hùng Sơn 30 tuổi , da đen đen , đầu quấn khăn rằng với thân hình lực lưỡng như hùng bi bầm vĩ đại. Sơn biếu biết lên đỉnh núi Chúa đương khổ hơn trèo đỉnh nhà nhiều Dương ở ngoài Bắc , bởi đường lên núi Chúa không dốc đứng hiểm trở như Fansipan , nhưng Đã dài và loanh quanh qua hết đỉnh núi nào sang đỉnh núi khác với cái nắng như nung , vũ khí rừng cũng sắt se , Hóa hợp vật hữu cơ nhỏ xíu , gai nhọn tua tủa , chạm vào chiếc lá cũng chộ nhói. Nhưng cũng nhờ thế mà mỗi cây xanh trên sứ tự biến hình theo kiểu bonsai với hình thù xinh xắn mắt.
chúng ta khởi hành từ thôn Đá Hang thuộc làu làng Raglay , càng lên cao , cây cối xanh hơn và dòm biển rõ hơn. Cứ qua một rừng cỏ gianh , Đã chộ một đỉnh núi mới thẳng thắn trước mặt. Hùng Sơn nói chơi rằng đặt chinh phục đỉnh núi Chúa cao 1.040m , phải vượt qua 6 đỉnh núi khác là núi Chúa lọc , Chúa cháu , Chúa mẫu , Chúa mẫu , Chúa chồng , ráng sức Chúa vợ. Biết chúng ta là người viết và có tuổi , nên hai cô gái trong đoàn hay đi phía rìa khích lệ bởi sợ bỏ cuộc. Một cô nói: “Không ở đâu lạ như Núi Chúa chú ạ! Nơi đây quy tụ cả tía hệ sinh thái: rừng khô hạn , rừng xanh và hệ sinh thái rạn mã não. Ngoài những rạn mã não nổi đánh giá là xinh xắn và đa dạng nhất Việt Hầu , đương có bãi Thịt là nơi rùa lên đẻ. Do khí hậu nóng và khô Cần phải ở chừng cao dưới 600m là rừng bán hoang mạc với những loài cây bụi , lá cằn cọc hẹp gai , nhưng từ 600m trở lên là rừng xanh với thảm thương động cây cỏ phong phú , và từ 800m trở lên là Lộ rõ ra nhiều loại vũ khí lá kim , như vũ khí hoàng đàn trả , vũ khí kim giao , mảnh tùng , ráng sức thông tre. Chúng cháu đi nhiều nơi chưa chộ ở đâu lạ như thế!”.
Trèo núi nổi hơn 1 bây giờ đồng hồ , cảm chộ chẳng thể tiếp nổi nữa Cần phải chúng ta ra hiệu Đối với người trên ngưng Đã , bởi thật ra chúng ta chưa Dự bị tâm lý và thực phẩm mang theo. Nên đành vẫy tay chào tạm biệt mang theo đỗi màng của người kém cuộc.
3h chiều , chúng ta cù đi làng dân tộc Raglay nằm trong vùng đệm của vườn quốc gia , ngồi dưới bóng câu điều động uống lửa mía và nhai sắn tôm sống cầm hơi và cũng đặt thăm hỏi cuộc sống của bà con. Một người dân xứ sở , tên là Lê Thành tựu ngồi đồng bàn lửa mía nói với chúng ta bằng giọng màng màng “ Bà con Raglay ở đây thoả bao đời , sống dựa vào rừng như làm ruộng , làm rẫy , lấy đại tràng , lấy sáp và danh thiếp loại lâm sản. Phụ nữ và trẻ em chặt củi bán. Người nam hay sống bằng nghề đốt than tại 8 thôn như: Cầu Gãy , Đá Hang , Kiền Kiền , Ấn Đạt , Suối Đá , Suối Giếng , Xóm Bằng , ráng sức Xóm Đèn. Riêng thôn Đá Hang nổi hưởng chính sách từ tiêu chuẩn 134 , có nhà xây kiên cố. Nhưng tuyệt đại đa số đóng cửa , đặt vào rừng lùng sống. Ở nhà chỉ có nữ giới nuôi con bé và trẻ em. Chị Lâm Thị Vui , dân tộc Raglay , người bán nước mía nhá chuyện cũng tham gia: “Bà con lũ tôi ra đời ở rừng , lớn lên từ rừng mà không vào rừng tìm cách sinh sống thời biết làm chi bây giờ...”.
Tám Công là người từng trải , kiến thức rộng , mẫu có vườn tại vịnh Vĩnh Hy , hàng ngày tương hỗ đường núi Chúa Cần phải khá rành. Anh kể: Dạo năm 2005 , một chuyên gia người Đức thuộc làu Quỹ canh gác động vật hoang dại ( WWF ) xách máy móc thiết bị tới đo mực độ khô hạn ở Vườn Núi Chúa. Ông ta đo tới , đo lùi hằng bây giờ , không chộ đồng hồ đo cựa quậy , ông thiết nghĩ máy hư , mở ra sửa. Nhưng thực tế máy không hư , nguyên do chỉ bởi vùng đất nào quá khô tới mức máy chẳng thể lập trình được. Sau thời gian ấy vị chuyên gia đánh dấu vào mấy ý với cảnh trần vũ khí cóc rừng đặt năm sau trở lại. Còn ở làng chài Thái An , có một người con trai nổi danh sát rùa , tên là Mười Nuôi. Ông Mười không nhá tôi thoả lật lưng bao nhiêu rùa biển , chỉ biết rằng hơn 75 tuổi đời , 60 năm măm thịt rùa , dân ở đây gọi rùa biển là đú. Do thành tích “quá hớp” nên người làng ở đây không mấy ai đương nhá cái tên Mười Nuôi của ông , mà gia tộc chỉ gọi ông là Mười Đú. Thế nhưng , Đến kì hạn tuổi già , từ biệt nghề sóng lửa , ông hay sống trong cảm giác tội lệ trước biển đời. Người con trai chăm măm rùa năm xưa , bây giờ Đã tự nguyện hộ sản biếu rùa. Ngày ngày , ông theo vết chân rùa nối đuôi nhau lên bãi , lùng tổ trứng của chúng , khoanh miền , canh gác biếu trứng nở. Có lát rùa sinh trên sát mép lửa , ông sợ lửa tang lên , tổ trứng sẽ bị hư , ông lọ mọ dời tổ lên nơi cao hơn. Đến lát rùa nở , ông Đã lùng trúc đưa chúng ra biển. Một đôi người trong làng chộ ông vất vả hộ sản biếu rùa , gia tộc cũng tự nguyện theo ông. Đến năm 2003 , lát WWF nhiều Dương tài trợ đề án bảo tàng rùa biển , Vườn Núi Chúa xây được mỗi cái là trạm nho nhỏ , lợp tôn nóng như “lò bánh mì” , nhưng cái trạm hẻo lánh nào thoả trở thành nơi đi đi của ông đến tận 4 năm qua.
Trên lối đi đi hướng Bình Tiên , gặp 2 thanh niên chở than ra khỏi rừng bằng xe máy “đa quốc gia” chạy trái lại Vĩnh Hy. Chúng ta tăng tốc đuổi theo quân địch , tới lát tiếp cận , một chú cù sang nói như hét “ Đừng như cọp kiểm lâm nha! Tụi tôi dân chở than mướn tìm cách sinh sống nổi 50 nghìn một chuyến , lũ nào ngán mấy ổng Cần phải chờ trưa chủ nhật mới đi mà!”. “Thế một lò than ra lùng nổi bao nhiêu tiền” , tôi hỏi muốn át tiếng động cơ của hai xe máy đồng lúc. “Hỏi mấy thằng cha đốt than chứ! Tụi y đương nấp dưới suối , nhưng tha y đi , y nghèo khó lắm , thằng nào cũng ốm nhách , đen lánh hà!”. Chúng ta giảm ga đặt cù đầu xe đương nhá hai mẫu thồ than chào tạm biệt bằng hai tiếng “Bái bai!”. Người trẻ ở rừng vẫn mang trái tim nhân văn hơn ở phố.
Vịnh Vĩnh Hy và bãi biển Bình Tiên xinh xắn tới mức mê li. Vĩnh Hy nổi hai dãy núi sứ chở che ở giữa là hầu hạ lửa biển ra vào , hàng ngày có vài trăm thuyền cá neo đậu đủ sắc màu. Biển Bình Tiên xinh xắn như giành vẽ , danh thiếp viên cù lao xanh ngạt ngào bóng dừa. Nghe Tám Thạnh nói miền Bình Tiên trên đất liền là của Ninh Thuận đương dưới biển là của Khánh Hòa.
Trên đường ra Mỹ Thạnh , ghé quán cà phê , nhá những thổ nhân bàn tán với nhau đề án khu du lịch Bình Tiên có quy mô 195 ha với tổng đầu tư 550 tỷ đồng , trong đó có 30 ha Trời rừng phòng hộ thuộc làu vườn Núi Chúa. Tập đoàn khách sạn Aman chính thức khai trương khu nghỉ dưỡng mang tên Amanoi resort có 36 villa , tọa lạc trên đồi Vĩnh Hy. Đây là một gắng gổ của lửa tôi vươn lên ngành Công lao không khói mang Đã ích lợi quốc gia. Nhưng trong tâm thức , tôi cứ nhá tới Jeff Rutherford , giảng viên đi môi trường của đại học Thái Lan. Lần gặp tôi ở hầu hạ Tuyền Lâm , Đà Lạt , Jeff lầu bầu “Nơi nào cũng muốn Du lich cua lo (http://cualo.net.vn/khach-san-trung-tam-cua-lo-gan-bien-gia-re.html) kèm cặp theo sinh thái. Sinh thái cái đỗi gì mà nơi nào cũng ùa bê tông , đường nhựa thẳng thắn tấp , điện đuốc sáng trưng , nhà cao cửa rộng kèm cặp theo bể bơi bự chát mà gọi là sinh thái!”